Türkiye’nin zengin kültürel mirasına ev sahipliği yapan bölgelerinden biri olan Denizli, unutulmaya yüz tutmuş bir el sanatının gün yüzüne çıkarılmasına sahne oldu. Denizli’nin Çal ilçesinde gerçekleştirilen kapsamlı saha araştırmaları neticesinde, Anadolu coğrafyasında daha önce benzerine rastlanmamış özel bir dokuma tekniği tespit edildi. Mısır kapçığı hasır dokuma adı verilen bu teknik, yöre halkının yaratıcılığını ve doğayla olan uyumunu gözler önüne seriyor.
Kültürel Miras Kayıt Altına Alınıyor
Çal Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından titizlikle yürütülen “Dokuma Kültürü Belgeleme Projesi”, bölgedeki kaybolmaya yüz tutmuş değerleri gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor. Bu proje kapsamında uzman ekipler, Çal ilçesine bağlı tüm mahalleleri tek tek ziyaret ederek, sandıklarda saklanan veya hafızalarda kalan dokuma kültürünü belgeledi. gazeteportal.com.tr olarak yakından takip ettiğimiz bu kültürel çalışmalarda, özellikle Dağmarmara Mahallesi’nde karşılaşılan sonuçlar araştırmacıları heyecanlandırdı.
Dağmarmara’nın Özgün Dokuma Tekniği
Yapılan incelemeler sonucunda, Dağmarmara Mahallesi sakinlerinin mısır bitkisini sadece gıda olarak değil, aynı zamanda bir sanat ve zanaat malzemesi olarak da değerlendirdiği ortaya çıktı. Literatürde örneğine az rastlanan ve Anadolu’da tek olduğu düşünülen bu teknikte, mısır koçanlarının dış kısmını saran ve “kapçık” olarak adlandırılan yapraklar ana malzeme olarak kullanılıyor.
Üretim Süreci ve İncelikleri
Bu benzersiz hasır dokumanın üretim süreci, büyük bir sabır ve el işçiliği gerektiriyor. Mahalle sakinleri tarafından hasat zamanı tarlalardan toplanan mısır koçanları, işleme hazırlık aşamasından geçiriliyor. Süreç genel hatlarıyla şu şekilde işliyor:
- İlk olarak mısır koçanları toplanıyor ve dış kabukları (kapçıkları) özenle ayrıştırılıyor.
- Sertleşmiş olan bu kabukların örülebilir kıvama gelmesi ve esneklik kazanması için suda ıslatma işlemi uygulanıyor.
- Yumuşayan kapçıklar, yöreye özgü kurulu el tezgahlarında, ustalıkla işlenerek örülüyor.
- Dokuma işlemi bittikten sonra ürünler kurumaya bırakılarak son halini alıyor.
Geçmişten Günümüze Kullanım Alanları
Ortaya çıkan mısır kapçığı hasır dokuma ürünleri, estetik görünümlerinin yanı sıra dayanıklı yapılarıyla da dikkat çekiyor. Geçmiş yıllarda yöre halkının bu dokumaları evlerin zeminlerinde yaygı olarak, duvarlarda süs eşyası niyetine ve çeşitli ev eşyalarının kaplanmasında kullandığı belirlendi. gazeteportal.com.tr ekibi olarak, yerel kültürün bu denli yaratıcı örneklerinin belgelenmesinin, kültürel sürdürülebilirlik açısından hayati önem taşıdığını vurgulamak isteriz. Çal’da keşfedilen bu teknik, geleneksel el sanatları literatürüne önemli bir katkı sunmaktadır.
